CuraçaoEscape
Maison de plantation caribéenne© Hugh Whyte / Unsplash
Kultura

Landhuisnan di Kòrsou: historia di e isla den su fachadanan

Riba e serunan di Kòrsou, dosenanan di kas di plantashi ta konta tres siglo di historia, for di e ekonomia di sklabitut te e lantamentu di Tula na 1795. Siña lesa e fachadanan oker aki ta komprondé e isla muchu mas leu ku su playanan.

Di Curaçao Escape3 min di lesa

Nan ta aparesé na kada bòcht di kaminda: kasnan grandi di muraya oker, hel òf koló di klenku, trahá riba seru, hopi biaha ku mangasina bieu i un muraya rònt di nan. E landhuisnan, e kasnan di shon di e plantashinan di tempu kolonial hulandes, ta marka henter e paisahe di Kòrsou. Siña lesa nan ta komprondé e isla muchu mas leu ku su playanan: su ekonomia, su sosiedat, su heridanan i un bon parti di su kultura di awe.

Kas di shon riba un isla seku

For di siglo 17 te siglo 19, Kompania di India Oksidental i despues doñonan privá a parti e isla den mas o ménos shen plantashi. Kada plantashi tabata organisá rònt di su kas grandi, trahá riba un haltura pa vigilá e terenonan i keda den bista di e bisiñanan. E arkitektura ta fásil pa rekonosé: muraya diki di piedra di koral, dak haltu, galeria hanchu habrí pa bientu di pasat.

Awe ta keda vários dosena: e sifranan ta varia di 55 te banda di 80, dependiendo di kua edifisio ta wòrdu kontá. Algun a wòrdu restourá komo museo, restorant òf hotèl; otronan ta bai pèrdí den e kadushinan.

Un ekonomia trahá riba sklabitut

Mester bisa esaki kla: e fachadanan elegante aki tabata e dekorashon di un sistema di sklabitut. Kòrsou tabata muchu seku pa kaña di suku; e plantashinan tabata produsí salu, bestia, maishi, bonchi di watapana pa kurtimentu di kueru, i despues aloe. Tabata un agrikultura duru i ku poko ganashi, ku tabata dependé kompletamente di e trabou di hende hasí katibu, ku tabata biba den kasita chikitu apart di e kas grandi. E isla tabata prinsipalmente un sentro di komersio di katibu hulandes, ku e plantashinan komo su tera di paden. Sklabitut a wòrdu abolí akinan solamente na 1863.

1795: Tula i e lantamentu ku a kuminsá na Knip

Riba 17 di ougùstùs 1795, na plantashi Knip na Bandabou, den wèst di e isla, Tula, un hòmber hasí katibu, a nenga di bai traha. Inspirá pa e revolushon di Haiti, el a hala promé un sinkuenta hende, a libra prezunan na Lagún i a pasa di plantashi pa plantashi. E lantamentu a tene wèst di e isla mas ku un luna promé ku el a wòrdu aplastá. Traishoná i kapturá, Tula a wòrdu ehekutá riba 3 di òktober 1795.

Awe e ta heroe nashonal, i 17 di ougùstùs ta keda e dia ku Kòrsou ta konmemorá e lucha pa libertat. Landhuis Knip (òf Kenepa), kaminda tur kos a kuminsá, ta alohá Museo Tula, habrí djamars te djadumingu di 10 or di mainta te 2 or di atardi. Pa profundisá, e museo Kura Hulanda na Otrobanda ta dediká su kolekshonnan na e komersio transatlántiko di katibu.

Kuater landhuis ku bo por bishitá awe

  • Landhuis Chobolobo (Willemstad): den e kas aki di kuminsamentu di siglo 19 ta situá for di 1947 e destileria di Senior, kaminda e berdadero likér di Kòrsou ta wòrdu trahá. Bishita guiá i degustashon durante siman.
  • Landhuis Savonet: den kurason di Parke Nashonal Christoffel, riba un di e plantashinan di mas bieu di e isla. Su museo, habrí na 2010, ta konta e historia di e plantashi, ku e hendenan hasí katibu den e papel prinsipal.
  • Landhuis Daniel: na e kaminda pa Westpunt, un kas di plantashi ku awe ta un bon restorant, un stòp lógiko entre e playanan di Banda Abou.
  • Landhuis Cas Cora: den kunuku di Willemstad, e plantashi ta alohá Hofi Cas Cora, kunuku i kafe kaminda bo ta kome meimei di e hòfinan.

Oranan por kambia: chèk e kanalnan ofisial promé ku bo bai.

Mira nan ku otro wowo

Ora un silueta oker aparesé riba un seru e siguiente biaha, kore mas poko poko. E kasnan aki no ta djis un dekorashon bunita pa potrèt: nan ta e archivo na aire liber di Kòrsou, i asta e bishita di mas kòrtiku ta duna e isla un profundidat ku e playanan so no ta konta.

  • #Landhuizen
  • #Historikal
  • #Patrimoine

Aktividatnan pa hasi na Kòrsou

Duik, kaminá, kultura i nochinan lokal.